سیر تا پیاز هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا (آپدیت ۲۰۲۶)

هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا سه بخش دارد: مخارج پیش از ورود، شهریه و هزینه‌های زندگی. شهریه دانشگاه‌های دولتی ثابت نیست و به وضعیت مالی خانواده بستگی دارد. هزینه ماهانه زندگی، بدون شهریه، حدود ۷۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو محاسبه می‌شود.

سفارت ایتالیا در تهران برای سال ۲۰۲۶-۲۷ مبلغ ۱۰,۱۷۹.۸۵ یورو در سال را درخواست می‌کند. در این مقاله به بررسی هزینه‌های تحصیل و زندگی در ایتالیا می‌پردازیم.

بررسی سریع میانگین هزینه‌های دانشجویی در ایتالیا (در یک نگاه)

حداقل و حداکثر مخارج ماهانه یک دانشجو در ایتالیا

این عددها برآورد مجله است. شهریه و خرج‌های روز اول ورود در آن‌ها نیست.

• حداقل حدود ۶۸۰ یورو: اتاق اشتراکی در شهر ارزان و آشپزی در خانه.
• حداکثر حدود ۱٬۳۳۰ یورو: اتاق در میلان و خرج بیشتر برای غذا و تفریح.

مبلغی که سفارت می‌خواهد، یعنی حدود ۸۴۸ یورو در ماه، خرج واقعی نیست. خود سفارت می‌گوید این مبلغ فقط حداقل است و به‌تنهایی کافی نیست.

جدول خلاصه هزینه‌های اصلی (مسکن، خوراک، حمل و نقل، بیمه)

هزینه قبل از سفر: هزینه‌های فرآیند اپلای و اخذ ویزای تحصیلی ایتالیا

هزینه‌های آزادسازی مدرک، ترجمه رسمی و تاییدیه (دادگستری و امور خارجه)

سفارت ایتالیا شناسنامه و مدرک تحصیلی را با ترجمه رسمی ایتالیایی می‌خواهد. این ترجمه باید مهر دادگستری و وزارت خارجه داشته باشد. سفارت پیشنهاد می‌کند به‌جای تاییدیه قدیمی، گواهی CIMEA گرفته شود. CIMEA مرکز ارزیابی مدارک خارجی در ایتالیاست.

در قراردادهای دانشگاه‌ها با CIMEA، گواهی ارزش مدرک ۱۵۰ یورو و گواهی اصالت مدرک ۶۵ یورو است. این مبلغ برای هر مدرک حساب می‌شود. هزینه ترجمه و تایید در ایران مدام عوض می‌شود. قیمت را باید از دفتر مجاز بررسی کنید.

هزینه اپلیکیشن فی (Application Fee) دانشگاه‌های ایتالیا

اپلیکیشن فی یعنی پولی که دانشگاه برای بررسی پرونده می‌گیرد. همه دانشگاه‌ها آن را نمی‌گیرند. دانشگاه پیزا از سال ۲۰۲۵/۲۶ از متقضی‌هایی که مدرک خارجی دارند این هزینه را می‌گیرد. درخواست بورسیه پلی‌تکنیک میلان هزینه جدا ندارد. مبلغ را فراخوان هر دانشگاه اعلام می‌کند. برای هر درخواست باید جدا پرداخت شود.

هزینه آزمون‌های بین‌المللی (IELTS، TOEFL، TOLC، GRE، GMAT)

TOLC: در سال ۲۰۲۶/۲۷ هر بار ثبت‌نام ۳۵ یورو است

حداقل نمره زبان: برای درس انگلیسی، آیلتس ۶ یا تافل ۷۸ لازم است. برای درس ایتالیایی، سطح B2 لازم است

IELTS، TOEFL، GRE و GMAT: هر مرکز آزمون قیمت خودش را به پول همان کشور اعلام می‌کند. GRE و GMAT فقط وقتی لازم‌اند که رشته آن‌ها را بخواهد

هزینه کارگزار سفارت (Visametric)، رزرو وقت و عوارض صدور ویزا

ویزامتریک شرکتی است که کارهای ثبت درخواست را برای سفارت انجام می‌دهد. ویزای تحصیلی بیش از ۹۰ روز ۵۰ یورو و کارمزد ویزامتریک ۲۹.۷۰ یورو است. جمعا ۷۹.۷۰ یورو می‌شود.

برای ۲۰۲۶/۲۷ لازم نیست وقت بگیرید. ویزامتریک زمان مراجعه را به ایمیلی می‌فرستد که در سایت Universitaly ثبت شده است.

هزینه بلیت هواپیما، بیمه مسافرتی و عوارض خروج از کشور

سفارت ایتالیا بیمه معتبر در ایتالیا و بلیت مرتبط با شروع دوره و علاوه بر ۱۰,۱۷۹.۸۵ یورو، توان مالی بازگشت (یا ارائه بلیت برگشت) را می‌خواهد. قیمت بلیت فصلی است و عوارض خروج را مراجع ایرانی تعیین می‌کنند و رقم ثابت برای آن‌ها منتشر نشده است.

هزینه صدور کارت اقامت (Permesso di Soggiorno) و امور اداری اولیه

بعد از ورود، فقط ۸ روز کاری وقت هست تا برای کارت اقامت اقدام شود. برای اقامت تا یک سال، جمع هزینه ۱۱۶.۴۶ یورو است:

• تمبر ۱۶ یورو
• کیت پستی ۳۰ یورو
• خود کارت ۳۰.۴۶ یورو
• عوارض ۴۰ یورو

شهریه دانشگاه‌های ایتالیا (مقایسه دانشگاه‌های دولتی و خصوصی)

شهریه دانشگاه بر اساس مقطع تحصیلی (کارشناسی، ارشد، دکتری)

در دانشگاه بولونیا یک قسط ثابت ۱۵۷.۰۴ یورو همیشه پرداخت می‌شود. بقیه شهریه به نوع برنامه بستگی دارد. در دانشگاه ونیز، سقف شهریه تخفیف‌خورده در ۲۰۲۶/۲۷ برای کارشناسی ۱٬۹۱۳ یورو و برای ارشد ۲٬۱۶۴ یورو است. هزینه دکتری در فراخوان هر دوره نوشته می‌شود و به بورسیه بستگی دارد.

نحوه محاسبه شهریه بر اساس شاخص اقتصادی خانواده (ISEE)

ISEE (ایزه) عددی است که وضع مالی خانواده را نشان می‌دهد. هر چه عدد کمتر باشد، شهریه کمتر می‌شود. وقتی درآمد خانواده خارج از ایتالیاست، نسخه‌ای به نام ISEE parificato محاسبه می‌شود.

گرفتن آن اختیاری است. کسی که آن را نگیرد، بالاترین شهریه را می‌پردازد. بعضی دانشگاه‌ها، مثل ونیز، تخفیف را فقط به دانشجوی غیراروپایی می‌دهند که شرایط برابری با دانشجوی اروپایی را داشته باشد. مراحل کار در مقاله نحوه محاسبه ISEE Parificato آمده است.

هزینه تحصیل رشته‌های خاص (پزشکی، دندانپزشکی، هنر و معماری)

سقف شهریه برای هر برنامه فرق دارد. منبع رسمی برای این رشته‌ها رقم یکسانی منتشر نکرده است. رقم نهایی را جدول همان دانشگاه مشخص می‌کند. در رشته‌های عملی، هزینه مواد و ابزار را هم جدا بپرسید.

تفکیک هزینه تحصیل در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی

این دو عدد شهریه سال اول دانشگاه Bocconi در ۲۰۲۶/۲۷ است. این دانشگاه با توجه به وضع مالی خانواده، ۲۰ تا ۱۰۰ درصد تخفیف می‌دهد.

هزینه‌های جانبی تحصیل (کتاب، لوازم التحریر و تجهیزات آزمایشگاهی)

برای این بخش رقم رسمی وجود ندارد، چون هر دانشکده فهرست کتاب‌های خودش را دارد. بهتر است فهرست ترم اول را بپرسید و بعد خرید کنید.

هزینه‌های مسکن و اقامت دانشجویی در ایتالیا

هزینه‌هایی که در ادامه مشاهده می‌کنید، حدودی هستند.

اجاره بهای خوابگاه‌های دولتی و خصوصی (Student Residences)

دانشگاه میلان ۱٬۳۴۵ تخت دارد. هزینه سالانه آن برای بعضی دانشجوها تا ۲٬۷۹۹ یورو می‌رسد. خوابگاه خصوصی در بولونیا ماهی ۳۵۰ تا ۵۰۰ یورو برآورد شده است. تخت‌ها کم‌اند و زود پر می‌شوند.

اجاره اتاق مستقل یا اشتراکی در آپارتمان‌های خصوصی

دانشگاه بولونیا می‌گوید یک اتاق در آپارتمان اشتراکی به‌طور میانگین ۴۰۰ یورو در ماه است. قبض‌ها جدا حساب می‌شود. میانگین کشوری یک اتاق تک‌نفره در تابستان ۲۰۲۶ حدود ۵۷۵ یورو بوده است.

هزینه شارژ ساختمان و قبوض آب، برق، گاز و اینترنت خانگی

قبض‌ها در بولونیا ماهی ۷۰ تا ۱۲۰ یورو برآورد می‌شود. قبل از امضای قرارداد بپرسید قبض‌ها داخل اجاره است یا جداست.

ودیعه (Deposit) و هزینه‌های قرارداد اجاره خانه در ایتالیا

ودیعه نباید از سه ماه اجاره بیشتر باشد. آخر قرارداد پس داده می‌شود، مگر اینکه خسارتی وارد شده باشد. قرارداد باید ثبت شود. مالیات ثبت حدود ۲ درصد اجاره سالانه است و بین صاحبخانه و مستاجر نصف می‌شود.

هزینه‌های روزمره زندگی در ایتالیا

هزینه خورد و خوراک و خرید از سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای (Eurospin, Lidl, Conad)

فروشگاه‌های Lidl و Eurospin از ارزان‌ترین‌ها هستند. خرج غذای دانشجو معمولا ماهی ۱۸۰ تا ۲۸۰ یورو است.

هزینه استفاده از سلف دانشگاه (Mensa) و رستوران‌ها

قیمت سلف به ISEE بستگی دارد. در دانشگاه میلان (سال ۲۰۲۵/۲۶) هر وعده ۳.۳۰ یا ۴.۱۰ یا ۴.۷۰ یورو بود. برای کسی که مشمول این قیمت‌ها نباشد، یک وعده کامل ۶ تا ۱۰ یورو گزارش شده است.

هزینه حمل و نقل عمومی (مترو، اتوبوس، کارت‌های تخفیف‌دار دانشجویی)

در میلان، کارت ماهانه برای زیر ۲۷ سال ۲۲ یورو است. در رم، کارت سالانه تخفیف‌دار بر اساس ISEE بین ۱۳۰ تا ۱۵۰ یورو است.

هزینه سیم‌کارت، اینترنت همراه و بسته‌های مکالمه

منبع رسمی رقم یکسانی ندارد، چون هر اپراتور قیمت خودش را دارد. این خرج در ردیف «خرج‌های دیگر» جدول بالا آمده است. بعد از رسیدن به ایتالیا چند اپراتور را مقایسه کنید.

هزینه بیمه درمانی دانشجویی (SSN) و خدمات پزشکی

SSN بیمه درمانی دولتی ایتالیاست. ثبت‌نام در آن برای دانشجو حداقل ۷۰۰ یورو در سال است. این مبلغ تکه‌تکه نمی‌شود و برای یک سال تقویمی، از ژانویه تا دسامبر، اعتبار دارد.

هزینه‌های شخصی، پوشاک و تفریحات دانشجویی

یک راهنمای دانشجویی برای بولونیا، خرج شخصی و تفریح را ماهی ۶۰ تا ۱۲۰ یورو و غذای بیرون را ماهی ۶۰ تا ۱۲۰ یورو می‌داند. این بخش را راحت‌ترین می‌شود کم کرد.

مقایسه هزینه زندگی در شهرهای مختلف ایتالیا

تفاوت شهرها بیشتر در اجاره است. جدول زیر میانگین اجاره اتاق تک‌نفره در تابستان ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد.

شهرهای گران‌قیمت (میلان، رم، فلورانس)

میلان با ۷۰۴ یورو گران‌ترین شهر است. اجاره در رم نسبت به سال قبل حدود ۷ درصد بالا رفته است. در این شهرها باید ماهی ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو در نظر گرفت.

شهرهای با هزینه متوسط (بولونیا، تورین، پادوا)

در این سه شهر دانشگاه خوب است و هزینه معقول. اجاره حدود ۴۸۰ تا ۵۸۵ یورو است. خرج ماهانه معمولا ۸۰۰ تا ۱٬۱۰۰ یورو می‌شود.

شهرهای ارزان و دانشجویی (پروجا، پیزا، شهرهای جنوبی مانند ناپل و باری)

پروجا و پیزا ارزان‌ترین‌اند. اجاره در ناپل بین ۳۰۰ تا ۵۹۰ یورو فرق می‌کند. ارزان بودن جنوب هم نسبی است. در شش سال گذشته، قیمت اتاق در باری ۵۹ درصد بالا رفته است. برای انتخاب شهر، مقاله بهترین شهرها برای تحصیل در ایتالیا را بخوانید.

روش‌های کاهش هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا

بورسیه استانی ایتالیا (DSU) و پوشش کامل هزینه‌ها

بورسیه استانی را هر منطقه به دانشجوی کم‌درآمد می‌دهد. حداقل مبلغ آن در ۲۰۲۶/۲۷ برای دانشجوی دور از خانه (fuori sede) ۷٬۱۷۱.۱۱ یورو است. برای کسی که رفت‌وآمدی است (pendolare) ۴٬۱۹۰.۷۱ یورو است و برای کسی که در شهر خودش درس می‌خواند (in sede) ۲٬۸۹۰.۱۶ یورو است.

ER.GO برای دانشجوی غیراروپایی که خانواده‌اش در خارج است، درآمد و دارایی خانواده را بر اساس سال قبل بررسی می‌کند. پوشش کامل هزینه‌ها قطعی نیست و به منطقه و ظرفیت بستگی دارد  DSU ایتالیا آمده است

بورسیه‌های شایستگی (Merit-based) و استعدادهای برتر (MAECI)

مهلت MAECI برای ۲۰۲۶/۲۷ در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ تمام شد. درخواست فقط از سایت Study in Italy قبول می‌شد. مبلغ بورسیه و اینکه ایران جزو کشورهای مجاز هست یا نه را باید همان‌جا دید. پلی‌تکنیک میلان هم هر سال به متقاضیان خارجی ارشد بورسیه شایستگی می‌دهد.

شرایط کار دانشجویی در ایتالیا (محدودیت‌های قانونی و درآمد ساعتی)

اقامت تحصیلی اجازه می‌دهد حداکثر ۲۰ ساعت در هفته و ۱٬۰۴۰ ساعت در سال کار شود. اداره ملی کار ایتالیا گفته این سقف هفتگی را نمی‌شود با کار بیشتر در تابستان جبران کرد. مزد ساعتی به قرارداد بستگی دارد و رقم رسمی ثابتی وجود ندارد.

تخفیف‌های دانشجویی (کارت‌های ISIC، تخفیف قطارهای بین‌شهری و موزه‌ها)

بلیت ۲ یورویی موزه‌های دولتی برای ۱۸ تا ۲۵ ساله‌هاست. این تخفیف به شهروندان اروپا، کشورهای دارای توافق و بعضی دارندگان اقامت قانونی می‌رسد. دانشجوی ایرانی باید شرایط را از خود موزه بپرسد. یکشنبه اول هر ماه ورود به موزه‌های دولتی برای همه رایگان است. درباره ISIC و تخفیف قطار منبع رسمی پیدا نشد و باید از خود ارائه‌دهنده پرسید.

میزان تمکن مالی مورد نیاز برای ویزای تحصیلی ایتالیا

مبلغ دقیق تمکن مالی اعلام‌شده توسط سفارت ایتالیا

مبلغ ۲۰۲۶/۲۷ برابر ۱۰,۱۷۹.۸۵ یورو در سال است. سال قبل این رقم ۶,۹۴۷.۳۳ یورو بود. یعنی حدود ۴۶ درصد بیشتر شده است. این رقم برای دو سال ۲۰۲۶/۲۷ و ۲۰۲۷/۲۸ تعیین شده است. توضیح کامل در مقاله تمکن مالی برای ویزای تحصیلی آمده است.

تفاوت تمکن مالی سفارت با بودجه واقعی مورد نیاز دانشجو

تمکن مالی (حدود ۸۴۸ یورو در ماه) فقط برای گرفتن ویزاست. شهریه، بلیت، ودیعه خانه و خرج‌های روز اول جدا حساب می‌شود. در شهری مثل میلان، خرج واقعی از این رقم بیشتر است.

قوانین و نکات مهم حساب بانکی برای ارائه به سفارت

• باید گردش حساب ۶ ماه اخیر، به انگلیسی، ارائه شود. تاریخ صدور آن نباید بیش از یک هفته پیش از درخواست باشد.
• پول می‌تواند مال خود دانشجو، یکی از اقوام تا درجه چهار یا ضامن معتبر باشد. پول نقد و ضمانت‌نامه بانکی قبول نمی‌شود.
• منبع پول باید قانونی و قابل پیگیری باشد.

چالش‌ها و نکات مالی ویژه دانشجویان ایرانی

انتقال پول از ایران به ایتالیا و افتتاح حساب بانکی

دفتر Uni-Italia در تهران در ثبت‌نام و مدارک کمک می‌کند. ایمیل آن iran@uni-italia.it است. قبل از هر انتقال بزرگ از دفتر بین‌الملل دانشگاه مقصد بپرسید و همه رسیدها را نگه دارید.

هزینه‌های پنهان و غیرمنتظره در ماه‌های اول ورود

در ماه‌های اول این خرج‌ها پیش می‌آید:

• ودیعه خانه (تا سه ماه اجاره)
• بیمه SSN: حدود ۷۰۰ یورو
• کارت اقامت: ۱۱۶.۴۶ یورو
• وسایل اولیه خانه: یک راهنما ۱۰۰ تا ۲۰۰ یورو برآورد کرده است.

یک مثال: در شهری که اجاره ۴۵۰ یورو است، خرج یک‌بار حدود ۲٬۳۰۰ یورو می‌شود. سه ماه زندگی (ماهی حدود ۷۷۵ یورو) هم حدود ۲٬۳۰۰ یورو می‌شود. جمع آن حدود ۴٬۶۰۰ تا ۴٬۷۰۰ یورو است. این محاسبه برآورد مجله است.

مقایسه هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا با سایر کشورهای اروپایی

ایتالیا در مقایسه با آلمان

حساب بلوکه آلمان برای ۲۰۲۶ برابر ۱۱,۹۰۴ یورو است. این حدود ۱٬۷۲۰ یورو بیشتر از ایتالیاست. بیشتر ایالت‌های آلمان شهریه ندارند، اما ایالت بادن-وورتمبرگ از دانشجوی غیراروپایی هر ترم ۱٬۵۰۰ یورو می‌گیرد.

ایتالیا در مقایسه با فرانسه و اسپانیا

فرانسه از ۱ اوت ۲۰۲۶ پول لازم برای ویزا را به ۸۷۷.۵۰ یورو در ماه رسانده است. شهریه بیشتر دانشجوهای غیراروپایی در ۲۰۲۶/۲۷ برابر ۲٬۸۹۵ یورو (کارشناسی) و ۳٬۹۴۱ یورو (ارشد) است.

اسپانیا ماهی ۶۰۰ یورو (سالی ۷٬۲۰۰ یورو) می‌خواهد. اما شهریه دانشگاه دولتی آن برای غیراروپایی‌ها در مادرید و کاتالونیا حدود ۶٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ یورو گزارش شده است.

سوالات متداول درباره هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا

جمع‌بندی مقاله هزینه تحصیل و زندگی در ایتالیا

برای برنامه‌ریزی مالی برای تحصیل در ایتالیا، سه عدد را به یاد داشته باشید:

• پول ویزا: ۱۰,۱۷۹.۸۵ یورو، به‌علاوه پول برگشت. آخرین مهلت ۳۰ نوامبر است.
• سه ماه اول: حدود ۴٬۶۰۰ تا ۴٬۷۰۰ یورو، چون بورسیه معمولا از دسامبر می‌رسد.
• ماه‌های بعد: ۷۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو. بیشترین سهم آن اجاره است.

انتخاب شهر و درخواست زودهنگام بورسیه بیشترین اثر را روی بودجه دارد.